Verandering moestuin
Terwijl buiten de sneeuw in grote vlokken, sinds vanmorgen 9 uur, onafgebroken naar beneden dwarrelen, ben ik bezig met mijn moestuinplan.
Dit jaar is de moestuin aan de beurt om een metamorfose te ondergaan. Een deel van mijn tuin sta ik af aan Peter, voor zijn fruitbomen en bijen.
Eerst hebben we overwogen om er een tuin bij te nemen, we hebben ons op de wachtlijst laten plaatsen maar toen kwamen er twijfels, gaan we dat redden, nog meer werk?
Gelukkig realiseerden we op tijd dat het te veel werd. De tweede tuin wilde Peter omdat de bijen mij niet aardig vinden. Terwijl ik er toch voor zorg, dat er voldoende drachtplanten staan maar nee, aardig vinden ze mij ondanks dat, niet. Ik ging niet meer met plezier naar mijn tuin, iedere dag opnieuw de vraag, laten ze me vandaag met rust of komt er weer een aanval en komen ze als ongeleide projectielen op me af.
Heb je dat een paar maal meegemaakt ben je niet meer zo gecharmeerd van bijen, eerst schreeuwde ik: de bijen van de tuin of ik ga weg maar ach dat doe je ook niet zo gauw. Weggaan, bedoel ik.
Na een lezing van een Koninginneteler en zijn verhaal hoe zijn vrouw aldoor aangevallen werd door de bijensoort die hij in de jaren zestig had, begrepen wij dat wij andere Koninginnen moesten hebben van een zachtaardiger ras.
Dit voorjaar krijgen wij andere koninginnen en dan hebben we binnen 12 weken een totaal nieuw bijenvolk.
Aan ons tuinhuisje gaan we een bijenstal bouwen en zal ik als de bijen van de winterstalling komen, ze weer met liefde ontvangen. Voor mij wordt het natuurlijk als alles eenmaal gerealiseerd is natuurlijk ook minder werk. De tekening is klaar, er komen minder groentensoorten, ga niet meer experimenteren met verschillende soorten maar verbouw alleen nog wat we in ieder geval lusten. Verder komt er een pluktuin, bloemen vind ik prachtig, mooi om te verwerken in bloemstukjes maar natuurlijk ook voor mijn gevleugelde vriendjes, de bijen.
Ook worden er veel kruidenplanten geplaatst, vooral tijm vinden de bijen verrukkelijk, ook ben ik op zoek naar vaste planten die tot in oktober/november bloeien. Om voor de bijen zo lang mogelijk voedsel te hebben.
Veel honing zullen wij niet winnen voor ons is de honing hoofdzakelijk voor de bijen.
Bekijk ik mijn tekening dan ben ik tevreden met de indeling en mag van mij het voorjaar beginnen.
Nu trek ik gauw mijn schoenen aan, nee niet om op de moestuin aan de slag te gaan maar om sneeuw te ruimen.
Oogsten
Soms groeit alles zo snel op de moestuin en merk je opeens dat je al te laat bent om de Artisjokken nog te oogsten, ze staan al in bloei. Een pracht om te zien en ook de hommeltjes en bijtjes zijn blij dat ik weer te laat ben met plukken.
Dit jaar zijn er maar twee Artisjokken van de plant gesneden, de rest staat nu in bloei. Door het warme weer gaat alles vlug, op het moment staat de peterselie, kervel en dille te bloeien. Erg vind ik het niet, je kunt prachtige boeketjes maken met deze planten. Iedere week pluk ik wat van deze bloemen, nog wat boerenwormkruid erbij en je hebt een geurige, vrolijke ruiker.
Zo langzamerhand begint de vriezer weer vol te raken, de bonen, dit jaar zijn het 6 soorten, o.a. Franse Haricot Vert, Chinese boontjes, Cordoba en Purple beans. De Cordoba vind ik een smaakvolle boon, hij of zij wordt ongeveer 20 cm lang. De aardappelen liggen op de Vitelotte Noir na, deze staan nog op de tuin, op het zoldertje van de schuur. Vele potten jam en flessen siroop staan op de plank. De crisis kan voor ons beginnen of Mexicaanse griep kan toeslaan, wij zijn rijk voorzien van voorraad.
In de kas is het weer een chaos, ieder jaar neem ik me voor om op tijd de tomaten te dieven maar voordat ik daar aan toe kom, is het al een jungle. De tomaten zelf vinden het niet erg, ze groeien maar door en we hebben al een paar keer een overheerlijk soepje van de tomaten gekookt. Volgend jaar, zo heb ik mezelf beloofd, heerst er orde in de kas en zal ik op tijd de planten dieven maar ook op tijd bij de komkommer een tonkin stok plaatsen. Toch heerst er op sommige plaatsen op de tuin orde en netheid, helaas is dat dan op de tuin van een medetuinder.
De stokbonen bij een buurman staan er mooi bij, zelf heb ik alleen struikjes met bonen, bij mij waaien die stokken altijd om, nooit blijven ze bij mij zo mooi staan zoals op de foto.
Ontevreden met mijn tuin ben ik echter niet want op mijn tuin hebben de beestjes het naar hun zin, vlinders, bijen, twee kasten vol en natuurlijk de vele soorten hommels en zweefvliegen vliegen van bloem naar bloem en halen nectar en stuifmeel, de woelmuizen en vogels pikken de zaden en vaak ook hele plantjes uit mijn tuin.
De woelmuis vindt het leuk om mijn boerenkool plantjes te pikken, zodra ik weer een plantje, beschermd door een emmer zonder bodem tegen vraat van de vogels, geplant heb, zie je de volgende dag een rond gat in de grond en de plant is verdwenen. De andere boerenkool planten laat hij of zij met rust maar die ene onder die emmer is het einde. Een tijd lang heb ik iedere dag een nieuw plantje geplaatst totdat mijn stekjes voorraad op was. Nu zie ik wel iedere dag een nieuw rond gaatje onder de emmer, maar naar de plant ernaast is de muis nog niet gegaan. Zou ze het net als ik jammer vinden dat het spelletje voorbij is?
Honingbijen
Het gaat niet goed met de bijen in Nederland. Er zijn er steeds minder, waarschijnlijk door verstedelijking, bestrijdingsmiddelen en ziektes. Gelukkig kun je zelf een kleine bijdrage leveren door bijvriendelijke bloemen in je tuin of op je balkon te laten groeien. Zo kunnen de bijen in ieder geval voedsel vinden. Steeds meer alarmerende berichten komen er over het uitsterven van de bijen en hun kwekers: de imkers. Als het zo verder gaat, wordt het een catastrofe voor planten, dieren en uiteindelijk de mens. Bijen zorgen immers voor tachtig procent van de bevruchting tussen planten en houden zo de natuur levend. Zie ons zelf niet met een kwastje elk bloempje bestuiven, een onbegonnen taak.
Sinds een aantal weken staan op onze moestuin, twee bijenkasten. Eerst was ik daar een beetje huiverig van, niet dat ik bang ben voor bijen maar dit zijn er wel veel bij elkaar.
Na een dagje werken op de moestuin en het observeren van de kasten ben ik alleen nog maar enthousiast over onze bijtjes.
De volkjes groeien goed, begonnen zijn we met een kastje met 3 ramen en een kastje met 6 ramen maar ondertussen zitten de bijtjes van het 3 raamskastje al in een 6 raamskastje en de bijtjes van het 6 raamskastje in een tien raamskastje en terwijl ik dit tik staan ze beiden in een 10 raamskast. Het zal niet lang meer duren of de honingkast kan er ook op geplaatst worden. Niet dat wij zitten te wachten op honing, nee dat zeker niet, in de eerste plaats is het voedsel voor onze bijen, zodat ze sterk de winter door komen.
Bij warm weer is het een drukte van belang voor de kasten. Je ziet ze met hun pootjes vol stuifmeel aan komen vliegen.
In de grote Engelwortel is het een oorverdovend gezoem van de verschillende hommeltjes, zoals de aardhommel en de boomhommel maar nu voegen ook de honingbijtjes zich hier tussen. Tussen twee zwarte bessen struiken heb ik borage geplant deze planten staan nu in bloei op onze moestuin, meestal pluk ik de bloempjes voor mijn sla maar nu twijfel ik want de bijtjes zijn wel erg dol op deze plant. Op het moment lijkt het wel of elk bloempje bezocht wordt.
In de bramenstruik en op de frambozenstruik zie je hoofdzakelijk onze bijen zitten. Ondertussen wil je al meer weten over al dat gezoem om je heen, Peter heeft eerst een cursus voor imker gevolgd. Je plaatst niet zomaar kasten op je tuin als je er niets over weet. Zelf wilde ik de cursus niet volgen, heb al genoeg te doen op de moestuin en met de werkzaamheden voor de vereniging was mijn antwoord maar nu ik dagelijks met de bijtjes geconfronteerd wordt, blijk ik ook al nieuwsgieriger te worden en zo zit ik toch vaak even te kijken op internet naar informatie over bijen.
Misschien sta ik over een tijdje ook wel met zo’n mooie kap op mijn hoofd te gluren in de kast of er zich geen tweede Koningin in bevind.
Vorige week maandag heeft Peter de tweede 6 ramer overgeplaatst in een 10 ramer, dit was niet overbodig. Er waren al nieuwe koninginnen in de dop in aanmaak. Dit is letterlijk ook te zien, net of er 2 pindadoppen op het broedraam zaten. Een teken dat de kast te vol werd en dat de Koningin met een deel van het volk wilde gaan zwermen. In onze natuur heeft zo’n zwerm niet veel overlevingskansen, zo vaak kom je in Nederland een holle boom om in te wonen niet meer tegen, kom je dus een zwerm tegen bel dan naar een bijenvereniging of kijk op internet bij Bijenhouden Een imker komt dan dit volkje ‘scheppen’.
Hoe meer je weet over bijen, hoe meer je begrijpt dat het een wonderlijke en fascinerende wereld is, de wereld van de honingbij.
Waar kun je kweekgras vinden?
Afgelopen week kreeg ik de vraag binnen: Waar kan ik kweekgras vinden? Mijn eerste gedachte was, dat moet een vergissing zijn, wie is er nu op zoek naar kweekgras. Niemand toch, meestal is de vraag, hoe krijg ik het kweekgras uit mijn tuin? Dan zou mijn antwoord geweest zijn, alleen met geduld, elk stukje voorzichtig uitvorken, het liefst nog de grond zeven en dan niet op de composthoop gooien maar zorgvuldig verwijderen van je tuin.
Nu echter was er vraag naar kweekgras. Elk volkstuincomplex heeft wel te maken met kweekgras en zijn de mensen blij als je het vrijwillig komt plukken en dan het liefst met wortel en al. Helaas woont deze persoon 80 km bij mij vandaan, te ver om even wat kweekgras op mijn volkstuin te verwijderen maar er zijn vast wel volkstuinen in de omgeving van de vragensteller. Mijn advies is wel om bij een biologische volkstuin te gaan vragen omdat er regelmatig Round-up gebruikt wordt om deze plaaggeest kwijt te raken, wat mij niet zo gezond lijkt voor het doel waar het voor gebruikt gaat worden, namelijk gezonde smoothies. In een recepten boekje met gezonde shakes staan recepten waarin kweekgras verwerkt wordt, dit vind ik heel bijzonder en heb gevraagd of ik een paar receptjes toegestuurd kon krijgen, niet alleen voor mijn weblog maar ook voor het nieuwsblad van ons volkstuincomplex. Groen als gras is de toepasselijke naam van dit drankje, op de volkstuin hebben we afgesproken dat we binnenkort dit gezonde drankje gaan brouwen, we zijn allen zeer benieuwd naar de smaak.
“Groen als Gras”, een rijk sap met peperachtige pit
20 gram kweekgras, afgespoeld en fijngehakt
1 kleine teen knoflook, gepeld
2 stengels bleekselderij, bijgesneden
75 gram waterkers
ijsblokjes, voor erbij
extra kweekgras, voor de garnering
Pureer het kweekgras, de knoflook en de bleekselderij in de blender.
Pureer de waterkers apart, beetje bij beetje.
Roer de twee soorten sap door elkaar.
Schenk de drank in een glas met ijs en garneer hem.
Maar niet alleen het gras is te gebruiken, ook de wortelstokjes kunnen gebruikt worden. De licht urinedrijvende werking is te danken aan de aanwezige saponine.
Kweek wordt ook aanbevolen als zweetdrijvend middel bij catarre van de bovenste luchtwegen, bij reuma en jicht, bij maagklachten en diarree. Kweekwortel heeft tevens een hoog gehalte aan koolhydraten en is dus als voedingsmiddel niet te versmaden.
Zo krijg je toch nog een andere kijk op kweekgras.
Lammetje
Hoe doodeenvoudig
verscheen vandaag de lente
een zachtblauwe lucht.
Issa
