mijn Droommoestuin
Lekkere groente uit eigen tuin, natuurlijk wil iedereen dat wel. Het vele werk op een moestuin houdt veel mensen tegen. Waarom zou je zoveel energie steken in het kweken van groente en fruit als het bij de supermarkt gewassen, gesneden en keurig verpakt in de schappen ligt. Zelfs een etiketje van 2 ons groente per persoon per dag zit op het zakje geplakt. Het enige wat er dan nog te doen valt is het bereiden en opeten.
Gelukkig ben ik wel de trotse bezitter van een moestuin en ja, het is veel werk maar proef je de smaak van zelf gekweekte groente dan weet je waarom je een volkstuin wilt. Op ons volkstuincomplex zijn regels en kun je niet altijd tuinieren zoals je zou willen. Mijn droommoestuin zou er toch anders uitzien dan de volkstuin die ik tot nu toe bezit.
Op ons complex was/is de regel: De tuin moet zwart zijn op 1 mei. Dit houdt in, omgespit, het liefst 2 spade diep, geen onkruid en alle overbodige rommel verwijderen. Gelukkig komt er verandering in. De laatste tijd zie je meer vrouwen met een eigen volkstuintje, zij hebben andere ideeën dan de generatie mannen met hun stram in het gelid staande rijen groente.
Je ziet nu dat op sommige tuinen, de bloemen, fruitbomen en struiken elkaar afwisselen met verschillende soorten groente. Zo langzamerhand komt er een ommezwaai in de volkstuin cultuur, als voorzitter van dit complex probeer ik de oude garde te overtuigen dat er meer biodiversiteit moet komen.
Niet alleen aardappelen, bonen, uien, wortelen en kool op je tuin maar de vergeten groente soorten krijgen ook weer een plek. Zelfs tussen de stram in het gelid staande groenten zie je bloemen verschijnen, zoals zelf gezaaide Dahlia’s. Geweldig om te zien.
De netheid op de tuin wordt nog steeds bewaakt, de tuin controleur is nog iemand van de oude garde.
Vorig jaar was ik in het oosten van het land en daar zag ik mijn droommoestuin. Alles groeide door elkaar, bloemen en groente, toch zag alles er netjes uit. Over de pergola’s hingen de pompoenen en augurken.
Dit jaar ben ik begonnen om dit aan te leggen, helaas door een knie operatie, wat een kleine ingreep was heeft voor mij grote gevolgen, een bezige bij is tijdelijk uitgeschakeld, eerst 3 weken veel zitten en strompelen en nu na 5 weken nog altijd een pijnlijk dikke knie die door de dikte niet wil buigen, zo vordert de tuin niet snel.
In de boomgaard had al gras moeten liggen maar er is nog maar een deel klaar. De vakken voor de bloemen en groente zijn al wel aangelegd maar het zaaien vlot nog niet zo. De bloementuin met vaste en éénjarige planten krijgt al wel vorm, natuurlijk staan er veel bij-vriendelijke planten.
Mijn vingers jeuken om meer te doen, mijn humeur daalt, niet alleen omdat dit lijf niet wil wat ik wil maar ook mijn gevleugelde vriendjes zijn dit jaar heel vervelend. De vakken waar ik zaad in had gestrooid en erwtjes had geplant zijn weer leeg, vele pootjes en snaveltjes zijn bezig geweest om de tuin om te spitten. Terwijl ik dit zelf niet meer doe, spitten bedoel ik.
Dromen over mijn moestuin gaat gelukkig wel. Met de vorm die ik in gedachten heb stel ik de tuincontroleur tevreden, toch netjes door de de keurige vakken maar in de vakken verschijnt over enige tijd…….een explosie van groenten en bloemen.
Twee strooien vogelverschrikkers wil ik tussen al die bloemen plaatsen. Een meneer en mevrouw met van die mooie strooien hoedjes.
Wie heeft er voor mij een werktekening???
Mijn droommoestuin vind je in Wolfheze, de Boschhoeve.
Bijenstal
Het is voorjaar en ik ben druk aan het werk op de moestuin, de bijenstal staat en het is een mooi bouwwerkje geworden, aan één zijde is een haagbeuk geplaatst zodat de buren geen overlast hebben van de bijtjes en aan de andere zijde heb ik rode bessen struiken geplaatst. Zo worden de bijen gedwongen om een bepaalde aanvlieg route te volgen. Zelf vind ik de stal mooi geworden. Het huisje waaraan de stal gebouwd is moet nog geschilderd worden en aan één zijde van het huisje een dakgoot plaatsen. Een groot deel van mijn tuin heb ik aan Peter gegeven voor zijn boomgaard en bijenstal, er blijft voor mij in de 12 vakken nog genoeg ruimte over voor wisselteelt en dan natuurlijk mijn pluktuin, de eerste planten staan er ondertussen in. Polemonium caeruleum alba, Physostegia virginiana “alba” en de Sidalcea candida, deze planten heb ik gekocht bij Hobbykwekerij Erna. Al deze planten zijn goede snijbloemen.
Ondertussen staan er in de boomgaard 2 kersenbomen, 2 pruimenbomen. 3 perenbomen en 5 appelbomen, 12 stuks totaal. Verder 3 zwarte bessen, 5 rode bessen, een haag frambozen, 1 tayberry, 1 jostabes, 3 kruisbessen, 2 japanse wijnbessen en 6 Amerikaanse blauwe bessen en niet te vergeten 50 aardbeiplanten. Zoveel fruit, kunnen we dat wel met zijn tweeën opeten? Wordt dat fruit eten bij ontbijt, lunch en diner? Komt het ons straks de oren uit? Gelukkig kun je veel mensen een plezier doen met fruit, een andere optie is met een kraampje langs de route naar de Texelse boot. Ze staan meestal uren in de file om op de boot te komen. Nee, die optie lijkt me niets, die tijd breng ik liever door met een mooi boek en een glas vers geperst sap.
Binnenkort gaan we gras zaaien en wordt de kale grond omgetoverd tot een echte boomgaard waar onze bijen veel nectar zullen vinden bij al die fruitboompjes. Langs de afscheiding van onze tuin zaai ik bijvriendelijke planten, zoals gele lupine, luzerne en wilde bloemen. Het wordt vast een plaatje.
Afgelopen week heb ik bietjes, in verschillende soorten gezaaid, van Egyptische tot oerbiet, verder stamdoppers, rijspeulen en blauw schokkers. Ook meerdere soorten éénjarige bloemen. Het is allemaal iets aan de late kant maar de winter duurde dit jaar ook langer dan vorig jaar en zo ben ik ook wat later aan de tuin begonnen. Ook heb ik verschillende soorten tomaten gezaaid en mini komkommers, meestal om deze tijd ben ik al aan het verspenen maar nu steken de eerste sprietjes net hun kopje boven de grond. Gisteravond zijn de paprika zaadjes de grond in gegaan.
De kropjes sla beginnen al te groeien, er staat ijsbergsla, kropsla en eikenbladsla. De rode uien, sjalotjes en zomerprei staan al in de grond, de aardappelen heb ik gepoot. Dit jaar heb ik 6 kilo potertjes, 6 verschillende soorten, o.a Roseval, Blaue Sweden en Schwarze Ungarin. Op het moment eten we nog altijd van onze aardappelen van vorig jaar, de oogst was toen extreem groot.
Ik hoop deze week alles geplant te hebben, de kas heb ik nog niet schoongemaakt maar dat moet ook nog binnen 3 dagen gebeuren. Vanaf donderdag ben ik even een tijdje uit de running, ik mag me 22 april melden voor een kijkoperatie aan mijn knie. Tijd voor een aantal spannende boeken, even rust maar o wat zal het kriebelen in mijn vingers om wat op de tuin te gaan doen.
Verheug me op de zomer en hoop dat het weer ons dit jaar goed gezind is en we vele uurtjes op ons volkstuintje kunnen vertoeven. Deze zomer gaan we niet lang op vakantie, het blijft bij 6 dagen tuinreis naar het Lake district in Engeland. Tijd genoeg dus om de oogst te verwerken.
De foto’s plaats ik morgen ,nu gauw naar de tuin.
Verandering moestuin
Terwijl buiten de sneeuw in grote vlokken, sinds vanmorgen 9 uur, onafgebroken naar beneden dwarrelen, ben ik bezig met mijn moestuinplan.
Dit jaar is de moestuin aan de beurt om een metamorfose te ondergaan. Een deel van mijn tuin sta ik af aan Peter, voor zijn fruitbomen en bijen.
Eerst hebben we overwogen om er een tuin bij te nemen, we hebben ons op de wachtlijst laten plaatsen maar toen kwamen er twijfels, gaan we dat redden, nog meer werk?
Gelukkig realiseerden we op tijd dat het te veel werd. De tweede tuin wilde Peter omdat de bijen mij niet aardig vinden. Terwijl ik er toch voor zorg, dat er voldoende drachtplanten staan maar nee, aardig vinden ze mij ondanks dat, niet. Ik ging niet meer met plezier naar mijn tuin, iedere dag opnieuw de vraag, laten ze me vandaag met rust of komt er weer een aanval en komen ze als ongeleide projectielen op me af.
Heb je dat een paar maal meegemaakt ben je niet meer zo gecharmeerd van bijen, eerst schreeuwde ik: de bijen van de tuin of ik ga weg maar ach dat doe je ook niet zo gauw. Weggaan, bedoel ik.
Na een lezing van een Koninginneteler en zijn verhaal hoe zijn vrouw aldoor aangevallen werd door de bijensoort die hij in de jaren zestig had, begrepen wij dat wij andere Koninginnen moesten hebben van een zachtaardiger ras.
Dit voorjaar krijgen wij andere koninginnen en dan hebben we binnen 12 weken een totaal nieuw bijenvolk.
Aan ons tuinhuisje gaan we een bijenstal bouwen en zal ik als de bijen van de winterstalling komen, ze weer met liefde ontvangen. Voor mij wordt het natuurlijk als alles eenmaal gerealiseerd is natuurlijk ook minder werk. De tekening is klaar, er komen minder groentensoorten, ga niet meer experimenteren met verschillende soorten maar verbouw alleen nog wat we in ieder geval lusten. Verder komt er een pluktuin, bloemen vind ik prachtig, mooi om te verwerken in bloemstukjes maar natuurlijk ook voor mijn gevleugelde vriendjes, de bijen.
Ook worden er veel kruidenplanten geplaatst, vooral tijm vinden de bijen verrukkelijk, ook ben ik op zoek naar vaste planten die tot in oktober/november bloeien. Om voor de bijen zo lang mogelijk voedsel te hebben.
Veel honing zullen wij niet winnen voor ons is de honing hoofdzakelijk voor de bijen.
Bekijk ik mijn tekening dan ben ik tevreden met de indeling en mag van mij het voorjaar beginnen.
Nu trek ik gauw mijn schoenen aan, nee niet om op de moestuin aan de slag te gaan maar om sneeuw te ruimen.
Oogsten
Soms groeit alles zo snel op de moestuin en merk je opeens dat je al te laat bent om de Artisjokken nog te oogsten, ze staan al in bloei. Een pracht om te zien en ook de hommeltjes en bijtjes zijn blij dat ik weer te laat ben met plukken.
Dit jaar zijn er maar twee Artisjokken van de plant gesneden, de rest staat nu in bloei. Door het warme weer gaat alles vlug, op het moment staat de peterselie, kervel en dille te bloeien. Erg vind ik het niet, je kunt prachtige boeketjes maken met deze planten. Iedere week pluk ik wat van deze bloemen, nog wat boerenwormkruid erbij en je hebt een geurige, vrolijke ruiker.
Zo langzamerhand begint de vriezer weer vol te raken, de bonen, dit jaar zijn het 6 soorten, o.a. Franse Haricot Vert, Chinese boontjes, Cordoba en Purple beans. De Cordoba vind ik een smaakvolle boon, hij of zij wordt ongeveer 20 cm lang. De aardappelen liggen op de Vitelotte Noir na, deze staan nog op de tuin, op het zoldertje van de schuur. Vele potten jam en flessen siroop staan op de plank. De crisis kan voor ons beginnen of Mexicaanse griep kan toeslaan, wij zijn rijk voorzien van voorraad.
In de kas is het weer een chaos, ieder jaar neem ik me voor om op tijd de tomaten te dieven maar voordat ik daar aan toe kom, is het al een jungle. De tomaten zelf vinden het niet erg, ze groeien maar door en we hebben al een paar keer een overheerlijk soepje van de tomaten gekookt. Volgend jaar, zo heb ik mezelf beloofd, heerst er orde in de kas en zal ik op tijd de planten dieven maar ook op tijd bij de komkommer een tonkin stok plaatsen. Toch heerst er op sommige plaatsen op de tuin orde en netheid, helaas is dat dan op de tuin van een medetuinder.
De stokbonen bij een buurman staan er mooi bij, zelf heb ik alleen struikjes met bonen, bij mij waaien die stokken altijd om, nooit blijven ze bij mij zo mooi staan zoals op de foto.
Ontevreden met mijn tuin ben ik echter niet want op mijn tuin hebben de beestjes het naar hun zin, vlinders, bijen, twee kasten vol en natuurlijk de vele soorten hommels en zweefvliegen vliegen van bloem naar bloem en halen nectar en stuifmeel, de woelmuizen en vogels pikken de zaden en vaak ook hele plantjes uit mijn tuin.
De woelmuis vindt het leuk om mijn boerenkool plantjes te pikken, zodra ik weer een plantje, beschermd door een emmer zonder bodem tegen vraat van de vogels, geplant heb, zie je de volgende dag een rond gat in de grond en de plant is verdwenen. De andere boerenkool planten laat hij of zij met rust maar die ene onder die emmer is het einde. Een tijd lang heb ik iedere dag een nieuw plantje geplaatst totdat mijn stekjes voorraad op was. Nu zie ik wel iedere dag een nieuw rond gaatje onder de emmer, maar naar de plant ernaast is de muis nog niet gegaan. Zou ze het net als ik jammer vinden dat het spelletje voorbij is?
Honingbijen
Het gaat niet goed met de bijen in Nederland. Er zijn er steeds minder, waarschijnlijk door verstedelijking, bestrijdingsmiddelen en ziektes. Gelukkig kun je zelf een kleine bijdrage leveren door bijvriendelijke bloemen in je tuin of op je balkon te laten groeien. Zo kunnen de bijen in ieder geval voedsel vinden. Steeds meer alarmerende berichten komen er over het uitsterven van de bijen en hun kwekers: de imkers. Als het zo verder gaat, wordt het een catastrofe voor planten, dieren en uiteindelijk de mens. Bijen zorgen immers voor tachtig procent van de bevruchting tussen planten en houden zo de natuur levend. Zie ons zelf niet met een kwastje elk bloempje bestuiven, een onbegonnen taak.
Sinds een aantal weken staan op onze moestuin, twee bijenkasten. Eerst was ik daar een beetje huiverig van, niet dat ik bang ben voor bijen maar dit zijn er wel veel bij elkaar.
Na een dagje werken op de moestuin en het observeren van de kasten ben ik alleen nog maar enthousiast over onze bijtjes.
De volkjes groeien goed, begonnen zijn we met een kastje met 3 ramen en een kastje met 6 ramen maar ondertussen zitten de bijtjes van het 3 raamskastje al in een 6 raamskastje en de bijtjes van het 6 raamskastje in een tien raamskastje en terwijl ik dit tik staan ze beiden in een 10 raamskast. Het zal niet lang meer duren of de honingkast kan er ook op geplaatst worden. Niet dat wij zitten te wachten op honing, nee dat zeker niet, in de eerste plaats is het voedsel voor onze bijen, zodat ze sterk de winter door komen.
Bij warm weer is het een drukte van belang voor de kasten. Je ziet ze met hun pootjes vol stuifmeel aan komen vliegen.
In de grote Engelwortel is het een oorverdovend gezoem van de verschillende hommeltjes, zoals de aardhommel en de boomhommel maar nu voegen ook de honingbijtjes zich hier tussen. Tussen twee zwarte bessen struiken heb ik borage geplant deze planten staan nu in bloei op onze moestuin, meestal pluk ik de bloempjes voor mijn sla maar nu twijfel ik want de bijtjes zijn wel erg dol op deze plant. Op het moment lijkt het wel of elk bloempje bezocht wordt.
In de bramenstruik en op de frambozenstruik zie je hoofdzakelijk onze bijen zitten. Ondertussen wil je al meer weten over al dat gezoem om je heen, Peter heeft eerst een cursus voor imker gevolgd. Je plaatst niet zomaar kasten op je tuin als je er niets over weet. Zelf wilde ik de cursus niet volgen, heb al genoeg te doen op de moestuin en met de werkzaamheden voor de vereniging was mijn antwoord maar nu ik dagelijks met de bijtjes geconfronteerd wordt, blijk ik ook al nieuwsgieriger te worden en zo zit ik toch vaak even te kijken op internet naar informatie over bijen.
Misschien sta ik over een tijdje ook wel met zo’n mooie kap op mijn hoofd te gluren in de kast of er zich geen tweede Koningin in bevind.
Vorige week maandag heeft Peter de tweede 6 ramer overgeplaatst in een 10 ramer, dit was niet overbodig. Er waren al nieuwe koninginnen in de dop in aanmaak. Dit is letterlijk ook te zien, net of er 2 pindadoppen op het broedraam zaten. Een teken dat de kast te vol werd en dat de Koningin met een deel van het volk wilde gaan zwermen. In onze natuur heeft zo’n zwerm niet veel overlevingskansen, zo vaak kom je in Nederland een holle boom om in te wonen niet meer tegen, kom je dus een zwerm tegen bel dan naar een bijenvereniging of kijk op internet bij Bijenhouden Een imker komt dan dit volkje ‘scheppen’.
Hoe meer je weet over bijen, hoe meer je begrijpt dat het een wonderlijke en fascinerende wereld is, de wereld van de honingbij.
