Ode aan een vrouw
Genietend van de zonnestralen in het winters landschap liep ik op de één na laatste dag van het jaar door de Grafelijkheids duinen.
Kristallijne vormen van bevroren water waren er te zien op de halmen van het helmgras en andere duinplanten. Een duingebied waar de graaf van Egmond ooit eigenaar van was, verklaart de naam van deze duinen.
Vroeger vormden deze duinen de kern van Huisduinen, toen nog een eiland in zee. De duinen zijn dus eigenlijk restanten van een oud waddeneiland. Een bijzonder duingebied met natte en droge delen, waar veel water- en moerasvogels voorkomen.
Er grazen Konikpaarden en Schotse Hooglanders. De konikpaarden zijn sinds 2007 in de duinen. De Grafelijkheids duinen zijn net als zo veel andere duingebieden flink verruigd met grassen. De kudde Schotse hooglanders doen hun best maar zij kunnen het gras niet kort genoeg afgrazen, de Konikpaarden echter wel. Het inzetten van deze dieren wordt gedaan om de tapuit, kommavlinder, konijnen maar ook de zandhagedis weer terug te krijgen in ons mooie duingebied. Dankzij een gift van Marjolein Bastin zijn deze Konikpaarden nu in de Helderse duinen.
De tapuit was een algemene vogel in de duinen maar door verruiging is hij praktisch verdwenen, een tapuit houdt van de zogenaamde ‘grijze duinen’.
De tapuit gebruikt oude konijnen holen om te nestelen, gelukkig zijn er bij ons in de duinen nog wel konijnen en zijn ze niet zo als in de meeste duingebieden door ziekte verdwenen.
Terwijl ik in de duinen liep had ik een bijzondere ontmoeting met een vrouw, vol bewondering heb ik naar haar staan kijken. Ik was zo onder de indruk van haar dat ik vergat om een foto van haar te maken, zo blijft ze tot het einde van dit verhaal een mysterie.
Ode aan een vrouw
De laatste mistflarden zijn bijna
verdwenen,
op de duintoppen vallen de eerste
zonnestralen,
in dat prachtige licht staat
ze plotseling voor mij.
We schrikken allebei,
haar lang bewimperde ogen
kijken me met omfloerste blik aan,
haar rondingen zijn zeer vrouwelijk.
Ik sta sprakeloos,
haar roodbruine haren
omhullen haar totaal,
een stralende schoonheid.
Ze knipoogt naar mij,
nooit eerder aanschouwde
ik zoiets moois,
een unieke vrouw, een wonder
ja, een wonder
deze “Schotse Hooglandse”.
Mijn laatste stukje in het jaar 2008, ik hoop tot ziens. Fijne jaarwisseling.
Indian summer
Oudewijvenzomer zoals het in Nederland heet, Indian Summer klinkt in mijn oren spannender. Het roept de gedachten op aan fel geel en oranje gekleurde bladeren.
De Nederlandse naam komt van het Duitse woord Altweibersommer. In Canada wordt het Indian Summer genoemd. In Frankrijk l‘été de St. Dénis.
Oudewijvenzomer komt aanvankelijk uit de Noordse of Germaanse mythologie, waarin noodlotsgodinnen wevend of spinnend werden voorgesteld. Later kreeg het betrekking op oude breiende vrouwen en aan veldspinnen die bij rustig nazomerweer lange draden spinnen.
In Vlaanderen spreekt men rond 29 september wel van Sint Michielszomer, begin oktober heet het kranenzomer, rond 11 oktober Sint Gummaruszomer en 11 november spreekt men van de Sint Maartenszomer. Zoveel benamingen voor een mooie nazomer.
Bij onze wandeling door het Robbenoordbos leek het af en toe wel op een Indian Summer, heerlijk warm tussen de bomen. De zon wierp prachtige banen zonlicht door de bomen, soms ook van dat mooi gefilterde licht, helaas vielen er ook een paar pittige buien. De herfst was zo compleet.
Het Robbenoordbos is nog een jong bos, dit bos is ontstaan omdat door de hoge waterstand er geen landbouw mogelijk was. De eerste aanplant dateert van begin jaren ’30 maar daar is weinig tot niets van overgebleven. In 1945 bliezen de bezetters de IJsselmeerdijk op en stroomde de polder weer vol water. Direct na de bevrijding is men echter gelijk weer begonnen om bomen te planten. Nu is het een heerlijk stukje bos rijk aan flora en fauna. Regelmatig hoor je daar in het seizoen de Wielewaal maar ook het IJsvogeltje vertoeft er graag.
Vele paddenstoelen staan er in het gras of tussen de dennen naalden. De vliegenzwammen zie je in verschillende tinten van mooi rood tot fel oranje. De geur van herfst hangt in de lucht. Zalig. Op zo’n moment kan een mens wensloos gelukkig zijn. Soms leek het of er een lichtje aan was in het bos, een schaduwplek met één fel oplichtend blad, gevat in de zon.
In het hoge noorden van Nederland worden de kleuren van het blad niet zo intens als in het zuiden. Als je een herfstwandeling maakt door de Ardennen en je loopt langs de Our en de Sûre, zijn de kleuren vaak spectaculair. Een pracht om te zien.
Ra ra
Wie kan mij vertellen welke paddenstoel dit is. Nog nooit eerder heb ik deze vreemde paddenstoel gezien. Hij is ongeveer 6 cm lang en zijn steel is potlood dik.
Donkere Duinen en Mariëndal
Al enige tijd geveld door griep en geen lust tot schrijven. Ook het weekend in mijn wat al te warme bed doorgebracht met een beschuitje en een kopje thee op het tafeltje naast me. Peter heeft echter zijn wandelschoenen aangetrokken om voor mij toch wat mooie sfeer plaatjes te schieten op deze koude winterse zondag.
Deze mooie beelden wil ik mijn trouwe lezers niet onthouden en ben even een uurtje opgestaan om dit op de computer te verwerken.
Deze foto’s zijn van Mariëndal, een nog vrij jong natuurgebied in de kop van Noord-Holland, ongeveer 20 jaar geleden is het eerste deel aangelegd, aansluitend aan dit gebied was er bollenland. Dit bollenland is aangekocht en eind 2005 werd Mariëndal uitgebreid met ruim 50 hectare struinnatuur. Van bollen naar nollen. Door zijn omvang is Mariëndal één van de grootste natuurontwikkelings projecten in Nederland. Waar zie je, dat de natuur terrein wint? In ieder geval wel bij ons in het kopje van Nederland. In twee jaar tijd kon je dit gebied zien veranderen van een kale modderige troosteloze vlakte naar een prachtig stukje natuur. Verschillende vogel soorten zijn er al te zien van zilverreiger tot lepelaar, ook de flora doet het goed, de eerste wilde orchideeën stonden dit jaar al in bloei.
Het Duinzoomproject is een grote uitdaging, wat niet bij de grenzen van Den Helder een halt wordt toegeroepen maar zich uit zal gaan strekken langs een deel van de kust van Noord-Holland. Een gebied van 500 hectare tussen duin en polder.
Dit is echter niet het enige nieuwe stukje natuur in de kop, waar ooit de Hockeyers en de Honkballers hun spelletje speelden is eveneens een mooi stukje natuur verschenen. Het vele zand is afgegraven en vervoerd voor de bouw van een nieuwe woonwijk.
Nu is het een mooi gebied waar Lakenvelders grazen en vogels van verschillende pluimages vertoeven in de kleine vennen. Zomers zittend aan de rand van een ven, zie je vele groene kikkers in de plas en de libellen en waterjuffers scheren over het water.
We denken er eigenlijk niet zo over na, we mopperen wel eens over dit stukje Nederland maar terwijl ik dit schrijf denk ik het is toch eigenlijk Fantastisch toch wat hier gerealiseerd is en wordt.
De Donkere Duinen zijn al heel wat jaartjes ouder, in de 15de eeuw was dit een eilandje omgeven door water, een moerassig gebied. Iets wat we ons nu niet meer voor kunnen stellen. Pas in 1917 is men begonnen om Donkere Duinen te beplanten, in het kader van een werkverschaffing project in en na de Eerste Wereldoorlog.
Vele tienduizenden Pinus bomen zijn er aangeplant, met de aanleg van de vijver is in 1918 begonnen, een zeer zwaar karwei voor de ongeveer 30 werklozen, in de vijver kun je nu een vaste groep dik gevoerde eenden zien spartelen, af en toe in koude winters verschijnt er een enkele kuif- en slobeend. Langzaam zien we een deel van de Oostenrijkse dennen verdwijnen en zijn er meer loofbomen gekomen. Een kleine kinderboerderij met hertjes is er nog te vinden. Een geliefd plekje voor ouders met kinderen.
Een stukje Nederland waar de lucht schoon is, meeste zonuren, weinig industrie, schitterende zonsondergangen, mooie kustlijn met een wit zandstrand, kilometers fietspad door duinen en Mariëndal, kanoën van Julianadorp tot Den Helder, de Lange Jaap zijn lichtstralen al vele jaren over zee en stad werpt, het vogelrijke huisduiner- en balgzand poldertje en toch, ondanks dit alles blijf ik verlangen naar uitgestrekte bossen en de geur van bomen.
Mijn wieg heeft op de verkeerde plaats gestaan.
Herfst
Onverwachts een middag doorgebracht in het nationaalpark Dwingelderveld. De auto hebben we geparkeerd bij het Oriëntatiecentrum in de buurt van Spier. Daar hebben we de wandeling gevolgd met de blauwe paaltjes. Deze wandeling is 6 kilometer lang en voert je langs het Holtveen. Een gebied met bossen, uitgestrekte velden en vennen. In het Dwingelderveld is is in totaal zo’n 60 km aan wandelroutes uitgezet.
De herfstkleuren van de bomen zagen er prachtig uit, van geel tot diep rood maar waar we het meest van genoten hebben zijn de vele soorten paddestoelen.
Vliegenzwammen, honingzwammen, elfenbankjes en verschillende soorten boleten, teveel om op te noemen. Het fototoestel bleef in de aanslag, de éne paddestoel was nog mooier dan de andere.
In totaal die middag 90 foto’s gemaakt. De knieën van onze broeken waren niet meer echt schoon aan het einde van de wandeling.
Maar het is de moeite waard geweest. Dit Elfenbankje (Trametis versicolor) heeft mooie contrastkleuren, zijn wetenschappelijke naam versicolor dankt hij dan ook aan de bonte randen van de hoed. Het Elfenbankje groeit op dood hout en op boomstobben. Ook bij ons in de tuin zien we op de stammetjes Elfenbankjes verschijnen.
De Vliegenzwammen ( Amanita muscaria) stonden er in grote aantallen. Deze paddestoel heeft een geweldige aantrekkingskracht, bij mij kwam gelijk het kinderversje weer boven van kabouter Spillebeen. ‘Op een grote paddestoel rood met witte stippen’.
De witte stippen zijn resten van het algemeen omhulsel, een grote groep Vliegenzwammen geeft een fascinerende aanblik. Regelmatig keken we elkaar aan en zeiden ‘Mooi hé’. Wat kan de natuur, als je er oog voor hebt, een mens gelukkig maken. Zoveel rust komt er over je heen als je door de natuur wandelt.
De Honingzwam (Armillariella mellea) kwamen we op veel plaatsen tegen. Gelukkig aldoor op boomstronken en niet op bomen. Deze zwam is een gevaarlijke parasiet die houtrot veroorzaakt. In Nederland mag je geen paddestoelen plukken, het water liep me echter wel in de mond, ik weet hoe lekker deze Honingzwam smaakt als hij jong is, maar wij zijn brave burgers geweest en hebben ze niet geplukt.
In het nationaalpark Dwingelderveld loopt ook een schaapskudde, aan de overkant van een ven zagen we deze kudde grazen. Het zijn Drentse heideschapen. De herder Johan Coelingh werkt aan het in stand houden en terugfokken van dit oude ras las ik in Natuurkrant 2006 van de nationale parken Dwingelderveld en Drents-Friese Wold. Het Drentse heideschaap is een klein schaap dat prima kan leven op de Drentse zandgrond.
Schaapkuddes zijn onmisbaar in het heidelandschap. De schapen houden het gras en de bomen kort met hun geknabbel en zo krijgt de heide weer een kans. Volgend jaar willen we een korte vakantie houden in het Drents-Friese Wold en gaan we zeker een keer de Schaapskooi bezoeken.
Eerder schreef ik dat het water me in de mond liep bij het zien van de Honingzwam maar bij het Eekhorentjesbrood (Boletus edulis) kwamen ook de herinneringen weer boven aan de herfstvakantie’s in het Sauerland met de oma en opa van mijn zoons. De eerste die een Steinpilz (Eekhorentjesbrood) vond kreeg 5 Mark van opa. De pret die we daar aan beleefden roept nog altijd een glimlach bij me op. Oma bakte dan ’s avonds de gevonden paddenstoelen.
Oma kende alle eetbare paddenstoelen bij naam, van haar hebben we zo de soorten leren kennen.
In Duitsland worden nog altijd veel paddenstoelen gezocht vooral het Eekhoorntjesbrood en de Cantharellen. Deze 2 soorten zijn dan ook echte delicatessen. Wij hebben ons echter beperkt tot foto’s maken van al dat heerlijks.
Deze middag hebben we genoten van de mooie natuur in dit nationaalpark. Dwingelderveld en het Drents-Friese Wold zijn 2 unieke natuurgebieden, te vinden in zuid-west Drenthe en aangrenzend Friesland. Deze gebieden behoren tot de grootste natuurterreinen van ons land. Het is een genot om daar te lopen of te fietsen.
